Một sự cẩu thả có tính toán

Chuyện ông Cù Huy Hà Vũ thì mọi người nói đến quá nhiều rồi, cả lề trái lẫn lề phải, do vậy nên tôi không bàn đến nữa, nhưng tôi thấy ý kiến của Giáo Sư Ngô Bảo Châu viết trên blog thichhoctoan của riêng ông quả là xác đáng nhất, vì rõ ràng chúng ta không thể lấy sự cẩu thả và sự sợ hãi làm phương pháp bảo vệ chế độ được. Xin trích đăng lại đây để mà nhớ:

Về sự sợ hãi

Tôi vốn không đặc biệt hâm mộ ông Cù Huy Hà Vũ. Những lý lẽ ông đưa ra tôi cũng không thấy có tính thuyết phục đặc biệt. Nhưng với những gì xảy ra gần đây, ông thể hiện mình như một con người không tầm thường. Như Hector người thành Troy, như Turnus người Rutuli hay như Kinh Kha người nước Vệ, ông Vũ không hề sợ hãi khi phải đối mặt với số phận của mình. Những nhân vật huyền thoại này đã làm mọi thứ để được đối mặt với số phận, để hoàn thành sứ mệnh của mình trong cuộc đời này.

Đối diện với ông Vũ là những người bắt ông bằng hai bao cao su đã qua sử dụng, là phiên tòa nửa công khai, nửa bí mật xảy ra ngày hôm qua và là ông quan tòa từ chối thực hiện thủ tục tố tụng để tránh tranh luận về nội dung những bài viết, chứng cớ về những việc được cho là vi phạm pháp luật của ông Vũ. Có cố tình làm mất thể diện quốc gia, chắc cũng khó mà làm hơn mấy ông bà này. Nghĩ mãi tôi cũng chỉ tìm ra hai cách lý giải. Khả năng thứ nhất là họ muốn làm nhanh cho xong việc. Trong trường hơp này, họ rất xứng đáng được truy cứu trách nhiệm. Khả năng thứ hai là ông quan tòa sợ phải đối mặt với những lý lẽ của ông Vũ. Trong trương hợp này, rất nên tạo điều kiện cho ông ta chuyển sang công tác khác, phù hợp hơn. Không thể lấy sự cẩu thả và sự sợ hãi làm phương pháp bảo vệ chế độ.

GS Ngô Bảo Châu
http://thichhoctoan.wordpress.com

Người Việt chỉ dùng trí thông minh vào chiến lược tầm thấp?

Trần Thị Trường (Nhà văn)

Những thành phần ưu tú của xã hội chưa được chọn lựa đúng giá trị làm cho các chuẩn giá trị bị đảo lộn cũng là một nguyên nhân làm cho con người không phát huy tối đa hiệu quả sự thông minh vốn có của mình.

Người Việt có thông minh!

Còn nhớ những năm 80, tôi đang ở Sofia, những người Bulgari hay những người ngoại quốc sống ở đó bảo với tôi rằng, 1 người Do Thái thông minh bằng mười người châu Âu, nhưng 10 người Do Thái cũng chỉ bằng 1 người Việt Nam.

Cũng có người cho rằng đó là câu nói giễu cợt, cắt nghĩa sự ma lanh của người Việt trong các mánh lới buôn bán. Điều đó có nhưng không hoàn toàn.

Tôi đã thấy những ánh mắt khâm phục rõ ràng đối với các thợ hàn bậc cao của Việt Nam. Người Âu không thể hàn các mối hàn đứng (trong công nghệ hàn tàu thuỷ), cũng không thể xây tường đơn (chỉ có các viên gạch một -10 cm- chồng lên nhau, nối bởi các mạch vữa) mà không cần khuôn. Thợ xây người Âu xây tường nhà luôn có chiếc khuôn làm cữ, đặt vữa và viên gạch vào khuôn, rồi chờ một lát cho đủ kết dính, nhấc khuôn ra mới đặt viên khác. Hầu hết những thợ xây tay nghề cao của Việt Nam đều được ngưỡng mộ và được trả giá công cao khi người Âu thuê làm nhà.

Và tôi cũng đã nghe thấy sự trầm trồ của nhiều người trước những thợ thêu Việt Nam, thêu hai mặt như nhau những bức tranh lụa hết sức tinh tế và sinh động. Trong khi người Âu, muốn thêu phải có những tấm vải dệt sợi vuông, họa tiết chỉ được thêu bằng những đường kim mũi chỉ dựa trên những ô vuông nho nhỏ đó thôi.

Chưa kể đến người Việt học tiếng của nước sở tại, hay tiếng Anh đều nhanh hơn người các nước khác học tiếng Việt, hoặc tiếng Anh v.v...
Nếu ngần ấy chưa đủ để nói rằng người Việt là thông minh, là chẳng kém bất cứ sắc dân nào trên thế giới thì có thể kể thêm những ví dụ khác:

Năm 2004 đội tuyển Robocon FXR của Việt Nam đã đoạt chức vô địch châu Á tại Seoul. Tại cuộc thi đó, các bạn sinh viên của trường Đại học Bách Khoa TP Hồ Chí Minh đã xử trí thông minh, khéo léo, vượt các đối thủ cực kỳ khó chơi như: Nhật, Hàn Quốc, Trung Quốc... để đoạt chức vô địch robocon năm ấy.

Ngược thời gian, chúng ta gặp lại Đặng Thái Sơn với giải nhất cuộc thi piano quốc tế Fréderic Chopin 10.1980. Ông là nghệ sĩ dương cầm châu Á đầu tiên đoạt giải kỳ thi dương cầm nổi tiếng quốc tế. Năm 1999, ông là nghệ sĩ piano duy nhất không phải là người Ba Lan được mời đến dự buổi hòa nhạc nhân kỷ niệm 150 năm ngày mất của Fréderic Chopin.

Từng là giám khảo trong nhiều cuộc thi âm nhạc, nhưng Đặng Thái Sơn cũng chính là người Á Đông đầu tiên được chọn vào ban giám khảo Concours Chopin năm 2005.

Những bài trình diễn của ông thường là những bài nhạc dương cầm của Fréderic Chopin, hay là của những nhạc sĩ trường phái lãng mạn và ấn tượng, cũng như những bài nhạc hoà tấu dương cầm của hầu như tất cả những nhà soạn nhạc nổi tiếng ( Beethoven, Chopin, Schumann, Grieg, Mozart, Rachmaninov ...).

Ngoài Đặng Thái Sơn có thể kể đến những nghệ sĩ thành danh ở nước ngoài như: Pianist Nguyễn Bích Trà, anh em nhà Nguyễn Hữu Khôi Nguyên, Nguyễn Hữu Khôi Nam violinist,v.v.

Trong giới chính khách hay khoa học có những người như Philipp Roesler, sinh tại Sóc Trăng, được nuôi dưỡng và lớn lên ở Đức, giờ 36 tuổi, là Bộ trưởng Y tế Đức. Có những người như GS Ngô Bảo Châu, người trẻ nhất mang hàm giáo sư, hiện đang ở tuổi 36 được thế giới toán học bình chọn là 1 trong 10 khám phá khoa học tiêu biểu nhất (năm 2009), người đã thành công trong nghiên cứu công trình " Bổ đề cơ bản" Langland. Sinh ra và lớn lên ở Việt Nam nhưng học toán ở nước ngoài và hiện đang sống và làm việc ở Mỹ. Hay GSTS Đặng Lương Mô, nhà khoa học Việt nổi tiếng tại Nhật Bản về lĩnh vực vi mạch, sinh tại Hải Phòng, tốt nghiệp tiến sĩ tại Nhật năm 1968, tới nay có hơn 300 công trình nghiên cứu, có 10 bằng  phát minh sáng chế, là viện sĩ Viện Hàn Lâm khoa học New York từ 1992...

Một ví dụ tươi mới nhất đó là Alexandra Huỳnh, cô gái gốc Việt 17 tuổi, học từ bé ở trường Mỹ tốt nghiệp cử nhân. Tháng 10 tới sẽ lên đường đến ĐH Harvard để theo học bậc tiến sĩ về miễn dịch học.

Khó có thể kể hết ở đây những người Việt mà khả năng học tập, làm việc đã làm tên tuổi của họ được cả thế giới biết đến. Đó là những người Việt, mang dòng máu Việt và khả năng của họ khiến cho ta không còn nghi ngờ, không còn phải đặt ra câu hỏi người Việt ta có thông minh không.

Nhưng...

Chữ nhưng ở đây có nghĩa là, nếu người Việt thật sự thông minh như thế nhưng hiệu quả thực tế mà sự thông minh ấy đem lại là gì?

Trước hết có thể phải khảo sát đến hai từ "số phận". Số phận là hiện diện những chi phối nằm ngoài các quyết định chủ quan của con người (của cộng đồng hay quốc gia).

Những ví dụ kể trên cho thấy những con người thành đạt thường nằm ở ngoài biên giới nước Việt. Có nghĩa là họ thụ hưởng một môi trường sống khác với số đông đang sống trong nước. Cái môi trường đó bao gồm không gian sống được thiết lập ngăn nắp, sạch sẽ, phóng khoáng từ nhiều năm đến nay. Bao gồm các điều kiện xã hội xung quanh khá lý tưởng, được thiết kế bởi những con người có ý thức cao. Và tất nhiên còn nhiều điều khác nữa...

Những người Việt trong nước cũng thông minh như thế, cũng cần cù và giàu hoài bão như thế nhưng môi trường sống hiện tại của họ là một không gian đang phát triển (một không gian được tái lập sau những năm tháng chiến tranh) với muôn vàn ngổn ngang (chưa kể là phải đối diện thường trực với những yếu tố chưa hợp lý).

Không gian ngổn ngang, điều kiện xã hội cũng tương tự, những tinh hoa, tinh tế được tinh tuyển từ truyền thống cũng bị gián đoạn trong chiến tranh, khôi phục lại và phát triển lên không phải là chuyện dễ, một sớm một chiều. Thiếu tinh hoa, tinh tuyển, tinh tế thì trật tự xã hội khó ở mức ổn định, tất nhiên xuất hiện cảm giác bất an ở diện rộng. Chính cảm giác này làm nảy sinh tâm lý bon chen, giành giật, co cụm, xo xúi. Và từ đó, tầm nhìn bị hạn chế, khiến hành động sai lệch. Từ sai lệch nhỏ, dẫn đến sai lệch lớn.

Hệ quả là Việt Nam có số lượng không nhỏ hộ gia đình thu nhập dưới ngưỡng nghèo đói của Ngân hàng Thế giới (2 USD/ngày).

Ngoài ra còn nguyên nhân khác là sự chênh lệch đời sống giữa các khu vực (vấn đề công bằng xã hội) khiến cho con người trở nên bất mãn, tư duy hoặc trở nên trì trệ hoặc tê liệt sức sáng tạo.
Người phương Tây có câu: "Giá trị của định chế không phụ thuộc vào định chế nhưng phụ thuộc vào người áp dụng định chế đó". Hay nói cách khác, "giá trị của một tổ chức không phụ thuộc vào học thuyết mà tổ chức ấy theo đuổi nhưng phụ thuộc vào hệ thống người quản lý hệ thống ấy". Những thành phần ưu tú của xã hội chưa được chọn lựa đúng giá trị làm cho các chuẩn giá trị bị đảo lộn cũng là một nguyên nhân làm cho con người không phát huy tối đa hiệu quả sự thông minh vốn có của mình.

Đã 35 năm đất nước Việt Nam liền một dải, chiến tranh đã lùi vào dĩ vãng từ lâu, cùng khoảng thời gian ấy, Đức và Nhật Bản sau Thế chiến thứ II đã giàu lên nhanh chóng. Hay Hàn Quốc, sau chiến tranh Triều Tiên khoảng năm 1953, đến thập niên 80 đã trở thành một nước công nghiệp đáng nể mà thế giới cũng thường nhắc đến như một hiện tượng.

Còn Việt Nam? Phải chăng là vì bên cạnh các điểm yếu đã nêu ở trên còn một điều nữa là sự tự tin và niềm tin vào người khác của mỗi người Việt còn quá mỏng? Mỗi người chỉ sử dụng trí thông minh của mình vào một chiến lược ở tầm thấp và trong phạm vi hẹp nên hậu quả là sự thông minh ấy dường như, nói một cách thậm xưng, chỉ là giẫm đạp lên nhau? Người này tìm cách kéo người kia thấp xuống và chính mình cũng không phát huy được?

(Copy từ Vietnamnet)

Cánh buồm đã mở

TT - Tin về nhóm nhà giáo Cánh buồm biên soạn và ra mắt bộ sách giáo khoa mới thu hút sự quan tâm đặc biệt của những người đang trăn trở với sự nghiệp giáo dục VN. Đặc biệt quan tâm vì nhiều lẽ.

Ý tưởng lớn của nhóm muốn biến triết lý “đi học là hạnh phúc” từ khẩu hiệu lâu nay thành hiện thực. “Đi học là hạnh phúc” từ lâu đã là tâm nguyện của những ai đi học và mong được học suốt đời, là mơ ước của các bậc cha mẹ ngày ngày phải giúp con học một cách nhọc nhằn, phải đưa đón con “chạy sô” học thêm mệt lả.

Nếu biến khẩu hiệu “đi học là hạnh phúc” thành hiện thực cho tuyệt đại đa số học sinh tiểu học cả nước để các cháu cảm nhận trên thực tế hạnh phúc lớn lao của việc học thì đó sẽ là sự đóng góp vô giá cho giáo dục VN đang hướng đến xây dựng một xã hội học tập, học tập suốt đời. Ngày nay dốt vì không có điều kiện đi học đã không còn là trở ngại không thể vượt qua đối với tuyệt đại đa số trẻ em nước ta. Dốt vì chán học, vì thấy học là việc vô bổ, là việc khổ sai mới là nguyên nhân rất phổ biến khiến trẻ em bỏ học, khiến người lớn ngại học nâng cao hiểu biết của mình.

Ý tưởng của nhóm “học gắn với hành”, với hiện tượng quan sát được và cách thức giải quyết vấn đề trong thực tế tuy không mới nhưng lâu nay chưa được thực thi hữu hiệu khiến học sinh không biết cách tự phát hiện vấn đề, tự đề ra bài toán từ cuộc sống mà chỉ biết nói giỏi kiểu thuộc lòng, kể cả nói đạo đức giỏi để rồi không làm vì không biết cách làm hay hờ hững vì không muốn làm.

Cũng cần ghi nhận lòng nhiệt thành, sự tin tưởng của cha mẹ học sinh cho con theo học chương trình Cánh buồm là làn gió thổi cho cánh buồm tiến lên. Tấm lòng này vô cùng đáng trân trọng nhưng phải được nuôi dưỡng, củng cố bằng cơ chế - đó là một trường thực nghiệm mà nhóm đang cần. Giai đoạn đầu mới “giong buồm” thì còn được nhưng lâu dài đã “ra khơi” rồi thì không thể. Nhà nước phải làm “bà đỡ” trong việc này.

Nhóm cũng có ý tưởng thay đổi cấu trúc và mục tiêu từng bậc học, từ 5 + 4 + 3 + đại học(?) hiện nay thành 8 + (2+2) + (học nghề/ đại học). Ở lớp 1 khi mới bắt đầu vào học thì sự tương đồng của chương trình Cánh buồm và chương trình của bộ hiện nay về mục tiêu cụ thể là rất lớn: biết đọc, biết viết, biết làm toán, biết cư xử. Khác nhau chăng là phương pháp.

Song càng lên lớp trên thì sự khác biệt về mục tiêu từng lớp, từng cấp sẽ càng rõ rệt và đến một lúc nào đó, học sinh sẽ không thể chuyển từ một chương trình này qua một chương trình khác. Khi đó, chương trình chính thống dù có khuyết nhược điểm gì cũng cứ chiếm ưu thế, chương trình Cánh buồm dù có ưu điểm gì cũng bị thất thế và rất có thể bị “chết một cách anh hùng”.

Rõ ràng, trước yêu cầu bức thiết của xã hội muốn giáo dục phải đổi mới, phải cải cách sâu rộng thì việc thống nhất cấu trúc, mục tiêu của chương trình học, đề ra một chương trình chuẩn cho mỗi bậc học là việc chỉ có thể do Nhà nước làm, mà phải làm sớm. Có những thứ đó rồi thì sách giáo khoa, số năm của từng bậc học, phương pháp dạy... có thể đua nở.

Cuối cùng, nghiên cứu và triển khai một dự án lớn tầm cỡ chiến lược này mà chưa có một sự ủng hộ, tài trợ nào là điều khiến người ngoài cuộc phải ray rứt mà đặt câu hỏi: Vì sao chỉ cần nghiên cứu một dự án về một công trình nào đó (khai mỏ, xây dựng một công trình cầu đường hay công trình “phi vật thể”...) là nhóm nghiên cứu dự án đã có thể được “duyệt” nhiều nghìn tỉ đồng, thậm chí nhiều hơn từ Nhà nước hay nguồn khác, trong khi dự án này lại bị bỏ quên như vậy?

Dự án của nhóm Cánh buồm là một dự án khoa học nghiêm túc do những nhà sư phạm tâm huyết và đầy lòng tự trọng thực hiện, hơn nữa là dự án nghiên cứu và triển khai về giáo dục con người, mức ảnh hưởng tốt xấu nếu có, còn lớn lao và lâu dài hơn mọi đường sắt cao tốc nên rất xứng đáng nhận được sự quan tâm cụ thể của Bộ GD-ĐT và Chính phủ.

TS HỒ THIỆU HÙNG

(trích từ Tuoitreonline)

Nhân tài là ... "hành khất" cao cấp

Một sự kiện mới đây làm phấn chấn cả xã hội vốn nhiều bức xúc về giáo dục: GS Ngô Bảo Châu (người được dự đoán sẽ đoạt giải thưởng Fields trong toán học- tương tự giải Nobel trong khoa học) vừa về nước.

Nhân dịp này, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân đã đến thăm GS Châu tại nhà. Từ năm 2000, GS Châu thường xuyên về VN làm việc, tham gia giảng dạy cho khoảng 100 SV học toán, đào tạo thạc sĩ toán trình độ quốc tế ở các trường ĐH trong nước.

Hoan nghênh những đóng góp đáng kể, thường xuyên của GS Châu, Phó TT cho biết, CP muốn tặng GS Châu một căn hộ, để GS có thể thuận tiện hơn khi về nước làm việc. Phó TT cũng thông báo, một doanh nghiệp lớn, muốn tặng GS Châu một biệt thự tại khu du lịch Tuần Châu, Quảng Ninh.

Còn ông Lê Tuấn Hoa, Phó Viện trưởng Viện Toán học cũng cho biết, "Viện Toán học cũng đã "phá lệ" khi trả cho anh Châu mức cao nhất mỗi khi anh về VN làm việc, tức là bậc lương cao nhất của GS là 8.0, nhân với hệ số. Như vậy một tháng cao nhất là 5 triệu, không bằng tiền một ngày làm việc ở nước ngoài. Vì tâm huyết với đất nước, anh Châu tự bỏ tiền túi về VN làm việc và nhận đồng lương như thế".

Sau những thông tin mới khá hấp dẫn, thì cái thực tế trần trụi của lĩnh vực chuyên môn, ở đây là Viện Toán, khiến không ít người như bước hụt.

Nhưng không ai trách Viện Toán, vì đó là thực tế chung của đất nước ta, dù phũ phàng. Phũ phàng như khi người ta chợt liên hệ đến chính sách mới ban hành của Bộ Tài Chính: Bộ trưởng đi công tác, nghỉ lưu trú khách sạn, được tính 2,5 triệu/ngày. Có nghĩa là chỉ 2 ngày công cán của Bộ trưởng, bằng cả tháng làm việc miệt mài của GS Ngô Bảo Châu, người có công trình toán nổi tiếng đang được tiên đoán đoạt giải thưởng Fields danh giá.

Có lẽ vì thế, câu nói của ông Lê Tuấn Hoa cũng rất thật: "Khả năng về nước làm việc 100% là khó, vì điều này không tốt cho bản thân GS Ngô Bảo Châu. Tháng 10 tới, GS Châu sẽ chuyển sang ĐH Chicago làm việc. Ngoài điều kiện về lương bổng, ở đó, anh còn có môi trường là những đồng nghiệp giỏi để cùng làm việc".

Vì sao mà trở về quê hương, đất nước để làm việc lại là "không tốt", như câu nói của ông Lê Tuấn Hoa?

Câu hỏi xót xa này, lại được một người nước ngoài trả lời hộ khá chính xác. Đó là bà Jessica Lua, quản lý nhân sự của Towers Watson, tại Hội nghị thường niên của Diễn đàn VNR500 vừa tổ chức mới đây, khẳng định: "Chế độ lương thưởng, đừng nghĩ đó là cách duy nhất để giữ chân nhân viên...Ngoài lương, còn phải tạo môi trường tốt cho các nhân sự giỏi có độ "tự do" nhất định...Bản thân chúng ta, các lãnh đạo...cũng phải thay đổi tư duy về việc sử dụng nhân sự này".

Phải, không chỉ cần đồng lương trả xứng đáng cho chất xám, mà nhân tài, người tài còn cần điều kiện làm việc, và môi trường làm việc có những đồng nghiệp giỏi, cùng đó, tư duy người quản lý phải thật sự mềm dẻo, biết tôn trọng cá tính, tư tưởng sáng tạo của nhân tài...Nhưng tất cả những thứ đó, đặc biệt môi trường làm việc và cơ chế quản lý hiện nay của chúng ta đều rất thiếu.

Không chỉ GS Ngô Bảo Châu, một nhân tài khác là Đặng Thái Sơn. Đoạt giải nhất cuộc thi piano quốc tế Frédéric Chopin tháng 10 năm 1980 ở Warszawa (Ba Lan), lúc mới 22 tuổi. Được phong NSND lúc mới 26 tuổi, da dẻ còn hồng hào, thư sinh, cho đến giờ, râu rậm rạp, gương mặt vẻ phôi pha, NSND Đặng Thái Sơn vẫn lang thang khắp thế giới biểu diễn để kiếm tiền. Cho dù những nơi ông biểu diễn là những phòng hòa nhạc danh giá và nổi tiếng như Lincoln Center (New York), Jordan Hall (Boston), Barbican Centre (London), Salle Pleyel (Paris), Herkulessaal (München), Musikverein (Wien), Concertgebouw (Amsterdam), Opera House Sydney (Sydney) và Suntory Hall (Tokyo)...

Bởi nếu về nước, ông sẽ sống ra sao? Cho dù, dân ta rất ngưỡng mộ ông, yêu quý ông, tự hào về ông, nhưng nếu ông sống lâu dài ở VN thì sao? Tài năng ông sẽ mòn mỏi đi. Tinh thần ông sẽ mệt mỏi đi. Và thân xác ông chắc sẽ  già đi nhanh chóng vì rất nhiều những điều ...vớ vẩn phi âm nhạc sẽ làm hao tổn thần kinh ông. Trong khi đó, môi trường làm việc và những điều kiện cho dòng âm nhạc mà ông đã dấn thân lại rất thiếu. Và thiếu cả...người biết thưởng thức.

Chả thế, có một nhà báo đã đùa rằng, nếu tin ở số tử vi, thì NSND Đặng Thái Sơn, GS Ngô Bảo Châu và rất nhiều trí thức tài năng người Việt khác đang lang thang khắp thế giới, có số... "hành khất". Khác chăng họ là "hành khất" cao cấp (!)

Xin lỗi NSND Đặng Thái Sơn, GS Ngô Bảo Châu, vì đó chỉ là câu nói đùa, nhưng câu nói đùa này lại ám chỉ chính xác số phận những người tài trong cái rộng dài của trời đất và nhân loại, hóa ra nhiều khi một chỗ trú chân lại hơi bị khó. Và điều đó, cũng chua chát biết bao.

Đó còn chưa kể tâm lý định kiến của không ít nhà quản lý lo sợ, e ngại những người tài, những tài năng gốc Việt khi trở về? Kiểu như "Chưa chấp nhận Việt kiều về nước làm công chức" (VNN 21/7/2010)

Với một tư duy còn chật hẹp hơn cả chỗ trú chân như thế, thì đất nước này, lẫn không ít nhân tài đất Việt còn "lênh đênh". Đất nước vẫn phải chịu phận nghèo, chậm phát triển, và nhân tài còn phải chịu kiếp nạn... "hành khất".

Kỳ Duyên
(copy từ Vietnamnet – Phát ngôn & Hành động)

Phát ngôn và hành động

(Bài copy từ Vietnamnet)
Một tuần đã trôi qua với những phát ngôn đáng xếp vào diện bất hủ và những hành động ấn tượng qua lăng kính của nhà báo Trực Ngôn.

"Tôi yên tâm"... nhưng "nhân dân tôi" không yên tâm

Cho đến bây giờ, dự án xây dựng đường sắt cao tốc vẫn chưa làm cho nhiều đại biểu QH tâm phục, khẩu phục. Theo kết quả lấy ý kiến các đại biểu QH về vấn đề này thì chỉ có khoảng 1/3 đại biểu đồng ý hoàn toàn với dự án do Chính phủ đề xuất cho dù Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng tuyên bố chắc như đinh đóng cột gỗ lim: "Tôi yên tâm".

Xin thưa lại với Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng rằng: không ai nghi ngờ quyết tâm của ông trong việc xây dựng đường sắt cao tốc. Nhưng với số tiền đầu tư cho dự án quá khổng lồ và hiệu quả kinh tế của dự án này lại cho đến nay vẫn chưa rõ ràng thì đúng là "tôi yên tâm" mà dân thì không yên tâm tí nào.

Khát vọng về tương lai của đất nước của những nhà lãnh đạo đất nước là vô cùng quan trọng. Nếu những nhà lãnh đạo không có khát vọng thì đất nước làm sao mà "bay" lên được. Nhưng khát vọng phải dựa trên hiện thực mang tính khoa học cao nếu không khát vọng sẽ trở thành ảo vọng.

Để bảo vệ luận thuyết "Tôi không lo", Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng có đề cập đến một số lý do trong đó có 2 lý do được dư luận xã hội liên tục nhắc đến. Nhưng cả 2 lý do này lại làm dân... lo. Có lẽ dân chưa hiểu hết hay chưa hiểu đúng ý của Phó Thủ tướng chăng (?)

Lý do thứ nhất: Phó Thủ tướng khẳng định: "Chúng ta không thể không làm đường sắt cao tốc". Cho đến bây giờ, người dân nghĩ nát óc vẫn chưa tìm ra luận chứng để thấy không thể không làm đường sắt cao tốc. Không thể không làm nghĩa là không có con đường nào khác hoặc không làm là chết. Cũng như người ta thường nói không thể không ăn, không thể không uống, không thể không thở chứ không ai nói không thể không ở nhà 5 tầng.

Nhân dân thực sự muốn được nghe những người có trách nhiệm, đặc biệt là Phó Thủ tướng nói cho dân một cách rành rõ vì sao nước ta không thể không làm đường sắt cao tốc. Và nếu không làm đường sắt cao tốc thì Việt Nam sẽ phải đứng trước những nguy cơ gì?

Lý do thứ hai: Theo báo VNN, Phó Thủ tướng đưa ra lý do "phải làm" đường sắt cao tốc "vì không có nước nào có diện tích dài như Việt Nam". Thưa Phó Thủ tướng, nếu nói như Phó Thủ tướng thì phải hiểu cho đúng là Việt Nam là nước có chiều dài dài nhất so với tất cả các nước trên thế giới. Theo tìm hiểu của tôi thì đây là thông tin hoàn toàn sai. Nhưng chuyện sai này không hề quan trọng một tí nào vì Phó Thủ tướng chứ đâu phải giáo viên dạy địa lý. Điều quan trọng nhất là: cứ cho Việt Nam là một trong những nước có chiều dài dài nhất thế giới đi chăng nữa thì có bắt buộc phải làm đường sắt cao tốc không? Không ít nước có chiều dài hơn Việt Nam nhưng không có đường cao tốc.

Còn một điều nữa người dân không dám khẳng định nhưng cứ thấy mơ hồ mặc dù ai cũng mong cuộc sống của mình sẽ đến ngày như thế. Đó là việc ông dự tính đến năm 2050 thu nhập bình quân đầu người là 20.000 USD/ năm (khoảng gần 1.700 đôla/tháng = 32.300.000 đồng). Theo dự tính của các nhà nghiên cứu xã hội thì 40 năm nữa (năm 2050 ), tỉ lệ nông dân ở nước ta có thể chỉ chiếm khoảng 60 phần trăm. Thu nhập đầu người ở nông thôn Việt Nam hiện nay khoảng 600.000 đồng/tháng (khoảng 30 đô la).

Năm 2050, dự tính thu nhập bình quân đầu người là 1.700 đôla (32.300.000 đồng) đồng/tháng thì cứ cho là nông dân sẽ thu nhập khoảng 700 đôla (13.000.000 đồng). Vậy làm thế nào để những người nông dân tăng thu nhập của họ từ 600.000 đồng lên cứ cho là 13.000.000 đồng khi mà đất canh tác của nông dân mỗi ngày một thu hẹp. Và chúng ta không thấy một dấu hiệu nào khả quan về một cuộc Cách mạng xanh với sự đổi thay phương tiện sản xuất và tư duy sản xuất nông nghiệp. Hay phép tính thu nhập bình quân này chứa đựng bên trong sự chênh lệch giàu nghèo đến khủng khiếp? Ví dụ một bên có tài khoản hàng chục triệu đôla và một bên chỉ có mấy bồ thóc, mươi con gà, mươi con vịt và một hai con lợn?

Xin thưa, đây cũng chỉ là những tư duy đơn giản nhưng chứa đựng sự "không hề yên tâm" của người dân mà thôi. Chúng ta hãy cùng nhau làm cho người dân được thực sự yên tâm. Vì đó chính là sứ mệnh của những người có trách nhiệm với đất nước. Và hơn nữa, với sự tin tưởng vào Chính phủ, cái gì dân chưa hiểu thì dân hỏi cho dù chưa chắc người dân đã được trả lời thấu đáo.

Có một mỏ vàng nhân tạo lớn nhất ở Việt Nam

Ba Vì, một nơi cách đây mươi năm chỉ là chốn "sơn lâm thăm thẳm" trong ký ức của những người Hà Nội. Nhưng đến một ngày, khi người dân thức dậy, họ thấy một thứ ánh sáng chói loà hắt lên từ những mảnh vườn lơ thơ mấy luống rau muống, rau dền, từ những khu đất nhiều đá sỏi với cây dại, từ những ngôi nhà nghèo nàn mà chủ nhân muốn rời bỏ để đến thành phố lập nghiệp làm ăn...

Ánh sáng gì vậy? Cuối cùng người ta phát hiện đó là ánh sáng do vàng lá, vàng miếng... hắt lên. Mỏ vàng lớn chăng? Đúng. Nhưng không phải mỏ vàng thiên nhiên mà mỏ vàng nhân tạo. Đấy chính là giá đất ở Ba Vì.

Ôi, mọi chuyện ở trên đời này đều có thể và chẳng ai lường trước được. Nghe nói có người dân đã bán rẻ như bèo hàng nghìn mét đất trước khi Ba Vì được "vàng hóa" (xin lỗi không phải là hóa vàng) giờ tiếc của quá mà sinh ốm nặng. Lại nghe nói có người đã bán đất trước kia giờ tiếc quá đâm lẩn thẩn. Thế là đêm về lẻn đến mảnh đất xưa của mình bốc trộm mấy cục đất bỏ vào túi mang về nhà giấu kín vì bị ảo giác nên nhìn đất sỏi lại thấy đó là những cục vàng lấp lánh.

Ba Vì sẽ trở thành Trung tâm hành chính quốc gia. Đó có phải là một tin đồn không? Không. Người dân tin đó là một dự án có thật vì Chính phủ, Quốc hội, các chuyên gia, các phương tiện truyền thông đã và đang bàn luận rầm rộ từ lâu nay. Thế nhưng ngày 15/6, Bộ trưởng Xây dựng Nguyễn Hồng Quân khẳng định trước Quốc hội là không có chuyện dời đô lên Ba Vì.

Bộ trưởng Bộ xây dựng tất nhiên là thành viên của Chính phủ mà lại là thành viên vô cùng quan trọng vì phụ trách việc xây dựng đã khẳng định như thế. Không có chuyện đó sao lại bàn luận công khai và bàn luận một cách nghiêm trọng như thế? Vậy đây là cái gì và vì sao lại thế?

Những người dân kém cỏi và ít năng lực như Trực Ngôn đây đang rơi vào một "trận đồ bát quái" của thông tin mà chẳng biết thực hư thế nào. Đã có những đại biểu QH nói vì nhiều cán bộ có đất ở đó nên tạo ra "tin đồn" này để nâng giá đất (phát biểu của ông Phạm Quốc Anh - Chủ tịch Hội  Luật gia VN). Than ôi! Chẳng lẽ những người làm ra "tin đồn" kia lại có thể "lừa được" cả Quốc hội à? Có thể qua mặt được người phụ trách toàn bộ việc xây dựng của đất nước à?

Người dân như tôi không dám bàn đến những điều lớn lao hay bàn đến chuyện tâm linh hay phong thủy nếu xây dựng Trung tâm hành chính quốc gia tại đó. Người dân chỉ hoang mang chạy vòng quanh như gà mắc tóc hay như một người loạn thị vì thấy người có trách nhiệm này bảo có, người có trách nhiệm kia bảo không... chẳng biết đâu mà lần.

Rồi lại trục Thăng Long nữa chứ. Có quá nhiều chuyện mà tôi không thể nào kể hết ra đây. Tôi chỉ muốn nói đến một việc thôi. Đó là việc tôi chưa bao giờ nghe nói đến một cái đường rộng mà chúng ta gọi với một thuật ngữ cao siêu là TRỤC lại có thể kết nối vùng (hoặc nền) văn hóa này với vùng (nền) văn hóa khác. Và tôi xin lỗi được nói rằng: tôi sẵn sàng tiếp chuyện những ai có quan niệm về sự kết nối các vùng văn hoá như vậy.

Đấy là tôi chưa nói đến việc "đô thị hóa" một cách sai lệch chính là thuốc độc bảng A giết chết những vùng (nền) văn hóa. Trên thực tế, chúng ta đã và đang giết chết nhiều vùng văn hóa bằng những cuộc "xâm lược" thô bạo của nhiều dự án. Tôi đồng ý với ý kiến của đại biểu QH Vũ Hồng Anh khi ông khẳng định: "Trước nay trên thế giới không nước nào và không ai chỉ bằng một trục đường thẳng mà có thể kết nối văn hóa giữa các vùng miền".

Quan niệm một con đường hay một cái TRỤC lại có chức năng kết nối các vùng văn hóa là một quan niệm hoàn toàn sai lầm và không hiểu một chút gì về bản chất văn hoá. Nếu cứ làm một cái TRỤC mà kết nối được những điều như thế thì có vấn đề gì mà người Việt Nam chưa làm được thì cứ làm một con đường hay một cái TRỤC là xong. Như thế, chúng ta sẽ có TRỤC kết nối Nhà nước với nhân dân, kết nối người giàu có với người nghèo để san sẻ cho nhau, môi trường sạch và môi trường nhiễm độc, kết nối Vedan với dân cư hai bờ sông Thị Vải, kết nối các nước cùng biên giới để hoá giải những bất đồng, kết nối...

Thông điệp của một Bộ trưởng

Trả lời chất vấn của đại biểu Nguyễn Minh Thuyết, Bộ trưởng Hồ Nghĩa Dũng khẳng định việc đồng bào đu dây qua sông Pôkô là "một sáng tạo không ai ngờ tới".

Tôi rất tiếc không được trực tiếp nghe câu trả lời này của Bộ trưởng Hồ Nghĩa Dũng để xem biểu cảm trên gương mặt của ông khi nói câu này. Bởi với suy nghĩ của tôi và của rất nhiều người dân thì khi nói câu đó gương mặt của Bộ trưởng là một gương mặt dày vò, xót xa.  Bởi với vị trí và trách nhiệm của ông, ông không thể nào yên lòng khi để những đứa trẻ tuổi con cháu ông phải đu trên một cái ròng rọc qua sông đi học mà bất cứ lúc nào cái dây kia cũng có thể đứt.

Đây không phải là sự sáng tạo. Đây là sự cùng cực. Chỉ riêng việc người ta chi phí cho việc đào đường lên lấp đường xuống và vô vàn cái vô lý trong xây dựng đã thừa tiền để xây dựng cả trăm chiếc cầu bắc qua sông như sông Pôkô. Nếu việc túm vào dây ròng rọc để "bay" qua sông là "một sáng tạo không ai ngờ tới" thì Việt Nam là một đất nước ngập tràn những sáng tạo không ngờ tới. Đó là sáng tạo leo qua dải phân cách để sang đường, sáng tạo những cái thuyền quái gở để đi trên phố của thủ đô mênh mông nước ngập chỉ sau một cơn mưa , sáng tạo xây những ngôi nhà siêu mỏng, sáng tạo chôn ảnh kỷ niệm, chôn báo chí, chôn cả điện thoại di động của nước người xuống đất trong thời gian là 1000 năm để các hậu duệ của chúng ta kỷ niệm... 2000 năm Thăng Long cho thêm nhiều ý nghĩa.

Nhiều người dân đã phản ứng câu nói này của Bộ trưởng Hồ Nghĩa Dũng. Nhưng tôi xin làm luật sư bào chữa cho ông. Bởi tôi tin, một đồng chí bộ trưởng nói câu đó chắc phải có thông điệp sâu sắc. Vậy thông điệp ấy là gì? Tôi xin tạm dịch là: Thưa Quốc hội, việc những đứa trẻ phải đu trên dây qua sông đến trường mà chúng có thể rơi xuống sông bất cứ lúc nào và có thể bị cướp đi tính mạng trong lúc chúng ta đang bàn đến đường sắt cao tốc và trục Thăng Long của 50 năm sau là một câu chuyện đau lòng không ngờ...

Sau khi nghe tôi dịch nội dung bản thông điệp của câu nói ấy, con trai tôi cười khanh khách nói: "Bố dịch khá đấy, 9,5... 9,5 và 9,5". Nhưng trước khi đợi Nhà nước xây chiếc cầu không đáng bao nhiêu tiền nhưng lại vô giá về lòng nhân ái, yêu thương thì báo chí đã kêu gọi các nhà hảo tâm nhanh chóng xây chiếc cầu đó. Bởi cứ thủ tục giấy tờ... v.v... thì những đứa trẻ đu dây kia có lẽ quên mất thói quen đi trên mặt đất và trở thành những Tarzan vùng sông Pôkô.

Những cuộc "di tản" trong bóng tối

Đã có một thời, người dân gọi Sở điện là Sở "điên nặng" (đánh vần tiếng Việt: đờ iên điên nặng điện). Cho dù đấy là cách nói hài hước nhưng cũng cho thấy tình trạng của ngành điện Việt Nam.

Theo sơ đồ của ngành điện thì 20 năm nữa vẫn còn thiếu điện. Một trong những nguyên nhân mà người có trách nhiệm liên quan giải thích là vì chúng ta vẫn dùng thiết bị lạc hậu hao tổn năng lượng và vì người dân vẫn chưa biết tiết kiệm điện.

Có người có trách nhiệm lại đổ tại trời. Chắc là vì trời ít mưa và ông trời không biết điều phối có kế hoạch các cơn mưa của mình chăng. Tôi đã từng ở Pakistan nhiều ngày. Đó là một đất nước khô cằn đến mức người dân ở đó nói có thể đổi mạng người lấy một cái cây xanh. Nhưng người dân ở đó cũng chưa bao giờ rơi vào "thảm kịch" cắt điện như ở Việt Nam.

Những lý do này có tác động đến hao tổn điện nhưng chỉ là một trong những lý do rất phụ mà thôi. Theo một số nhà nghiên cứu thì Việt Nam là nước cắt điện nhiều nhất ở khu vực châu Á. Nó cho thấy năng lực của ngành điện quả có vấn đề gì đó rất "nặng".

Mấy ngày nay, Hà Nội nóng kinh khủng. Cùng với sự tấn công của thiên nhiên là cuộc tấn công "từng phần" nhưng dai dẳng của ngành điện. Nghĩa là điện cứ cắt từng buổi sáng, từng buổi chiều, từng buổi tối và từng đêm ở nơi này và nơi kia.  Cùng với cái nóng khủng khiếp đó là lúc những fan hâm mộ bóng đá đang "điên lên" vì World Cup.

Chính vì thế mà những đêm này ở Hà Nội, người ta bắt đầu thấy những cuộc "di tản" trong bóng tối. Đó là cuộc "di tản" từ nhà mình đến các nhà nghỉ. Nhà nghỉ, trong con mắt của những người theo chủ nghĩa đạo đức học chỉ là nơi giành cho những đôi tình nhân và những kẻ ngoại tình. Thế nhưng bây giờ họ thấy xuất hiện cả trẻ con và các ông bà già cũng "âm thầm" đến đó để chạy trốn những cơn nóng đến "nhão óc" và để thoả mãn cơn ghiền bóng đá. Nhiều nhà nghỉ trong khu vực họ cũng mất điện nhưng các nhà nghỉ này đã rút kinh nghiệm từ nhiều năm nay nên đã chuẩn bị máy phát điện chạy dầu, chạy xăng.

Một trong những nguyên nhân cắt điện quá nhiều trong dịp này là người ta làm lại hệ thống điện gì gì đó cho Đại lễ 1000 năm Thăng Long. Lẽ ra, mọi việc "làm mới" cho Hà Nội phải được kết thúc cơ bản vào cuối năm 2009. Chứ bây giờ đã là giữa tháng 6 rồi mà bộ mặt thành phố vẫn chưa đâu vào đâu. Thế là để lấy thành tích người ta sẽ làm vội làm vàng, bôi bôi trát trát, đào bới lung tung, điện đóm mịt mùng. Hơn nữa, những người phụ trách ngành điện thừa biết tháng 6 là tháng World Cup đến nỗi có Bộ trưởng phát biểu ở QH là trả lời ngắn vì để xem khai mạc World Cup cơ mà.

Vậy người dân rất cần điện trong những ngày này. Tôi có người quen ở gần Ba La, Hà Đông nói rằng từ lúc khai mạc World Cup đến giờ gần như không được xem ở nhà mình vì cắt điện mà phải vào nhà nghỉ đèn đỏ đèn xanh ảo mờ để... xem World Cup.

Những người có trách nhiệm ngành điện giải thích việc cắt điện là do ưu tiên phục vụ Đại lễ 1000 năm Thăng Long. Nghe thật lạ lùng phải không các vị. Lẽ ra bây giờ, người dân thủ đô phải được hưởng những gì đó trong cái năm vô cùng đặc biệt mà có lẽ 1000 năm mới có thì họ lại đang phải đương đầu với bao mệt mỏi như đường xá đào lấp, vỉa hè bới tung, điện cắt liên tục, bụi bặm mịt mù...

Người dân sẽ phải chịu đựng cho đến một đêm nào đó chợt thấy trống đánh vang, pháo hoa bắn lên trời... mới biết Đại lễ 1000 năm Thăng Long đã đến. Nhiều người già thở dốc vì nóng tới 40 độC mà không có điện bỗng ao ước: "Giá mà họ để đến 2000 năm làm Đại lễ thì sướng biết bao".

Một văn bản cổ xưa vừa tìm thấy

Với 2.400 chữ của ông Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo với tựa đề "Bốn năm giáo dục qua các con số", năm người bạn tôi đều là giáo viên ở các cấp từ PTTH đến Đại học đều cười và nói: "Bài viết này giống một bản báo cáo thành tích cách đây nhiều năm của ngành giáo dục". Còn tôi, tôi gọi đó là "văn bản cổ xưa vừa tìm thấy trong... máy vi tính".

Những gì ngành giáo dục đã làm thiết nghĩ nhiều người đều biết cả, đặc biệt những người công tác trong ngành giáo dục. Tôi không hiểu ông Thứ trưởng kia viết bài báo này và gửi bài báo này để in lên báo làm gì???

Có quá nhiều vấn đề trong bài báo này cần phải được bàn đến nơi đến chốn. Nhưng tôi chỉ nói qua một hai điều mà thôi. Ông Thứ trưởng viết rằng các vụ việc vi phạm đạo đức nhà giáo đã giảm rõ rệt. Xin thưa ông Thứ trưởng, có thể số lượng giáo viên vi phạm đạo đức bị ngành giáo dục phát hiện ít hơn trước kia. Nhưng mức độ vi phạm đạo đức thì kinh hoàng mà tôi không muốn kê khai những vụ việc ấy ra nữa.

Trong bản báo cáo của một Thứ trưởng về nền giáo dục đang bị xã hội lên tiếng như những hồi chuông báo động gấp mà ông lại nói về mấy em đi thi không bị tai nạn xe máy, xe đạp. Vấn đề đi xe máy, xe đạp có va chạm hay bị tai nạn cho dù có em học sinh đã mất đi mạng sống thì cũng không thuộc về những yếu tố cơ bản của một nền giáo dục mà Nhà nước và nhân dân đang đau đầu tìm cách giải quyết.

Ông viết: "Phong trào thi đua "Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực" có sức lan toả mạnh mẽ, đã tạo nên những chuyển biến rõ nét về cảnh quang trường lớp, về môi trường giáo dục nhân văn, về chất lượng dạy và học, về giáo dục kỹ năng sống, về gìn giữ và phát huy truyền thống lịch sử văn hoá dân tộc".

Đoạn báo cáo trên quá cũ, quá sáo mòn mà chúng ta đã phải nghe lâu lắm rồi. Trường học đang ngày càng mất đi bản chất "mái trường thân yêu" của nó và học sinh càng ngày càng trở nên tự do một cách bất cần. Tôi nói những lời lẽ này với ông cho dù nặng nề thế nào thì ông vẫn là Thứ trưởng và tôi vẫn là dân thường. Nhưng chúng ta không còn cách nào là phải nhìn vào sự thật.

Ông đưa cả mấy buổi truyền hình trực tiếp coi như thành tích trong 4 năm qua của ngành giáo dục thì những phụ huynh như tôi không biết nói gì nữa đây. Một trong những hoạt động tốn phí tiền của và nhiều phù phiếm là các buổi truyền hình trực tiếp cho dù không phải là tất cả các buổi truyền hình trực tiếp. Nhưng đối với ngành giáo dục thì có đến triệu buổi truyền hình trực tiếp cũng chẳng có ý nghĩa gì về bản chất của nó.

Quả thực, một trong những hội chứng thời công nghệ hiện đại ở nước ta là "hội chứng truyền hình trực tiếp". Liệu ông có thể bớt một buổi truyền hình trực tiếp để làm một cái cầu tre thôi cho những học sinh thân yêu của ông ở Pôkô không phải đu ròng rọc như "khỉ đu dây" qua sông đi học không?

Ông viết: 61/63 tỉnh đạt chuẩn phổ cập giáo dục THCS. Tôi cam đoan với ông rằng: ngay cả những nước có nền giáo dục tiên tiến nhất thế giới cũng không dám tuyên bố gần 100% hệ thống giáo dục THCS của họ đạt CHUẨN. Hay ở Việt Nam, CHUẨN của chúng ta khác CHUẨN của họ? Thay mặt bạn đọc, xin ông viết cho một bài có thể là 10 kỳ cũng không sao để nói rõ chúng ta đã đạt CHUẨN như thế nào.

Rồi những hội thảo, những bài báo hay là lượng truy cập của Báo điện tử của ngành giáo dục mà ông đưa ra trong bài viết như thành tích của nền giáo dục quả thật làm các phu huynh buồn quá, thất vọng quá. Nó chẳng nói lên điều gì về bản chất của bất cứ nền giáo dục nào trên thế giới. Đó chỉ là những hoạt động phụ trợ không hẳn cần thiết cho một nền giáo dục yếu kém như nền giáo dục chúng ta. Vì Bộ GD-ĐT không phải là đơn vị tổ chức sự kiện (hội thảo) hay là một tờ báo cần phải tăng lượng hit.

Không, không... tôi sẽ không tiếp tục nói nữa. Bởi nếu nói tiếp tôi sẽ bị rơi vào tình trạng rối loạn bởi những con số trong bài viết của ông. Nếu thấy cần thiết, chúng ta sẽ tổ chức diễn đàn bàn luận về những con số đó. Có không ít các giáo sư danh tiếng và đông đảo những người quan tâm đến nền giáo dục chúng ta sẵn sàng luận bàn về những con số này.

Bất công hay vô cảm

Có một sự kiện đáng lẽ truyền thông phải nói đến rất nhiều thì nó chỉ được thể hiện như một mẩu tin ngắn và đầy vô cảm trên một tờ báo trong nước. Đó là sự kiện một lái xe taxi tìm cách trả lại một chiếc túi của hành khách bỏ quên trên xe của anh có đựng số tiền gần 500 triệu đồng.
Số tiền ấy đối với tôi là quá lớn và đối với một người lái taxi thì là một số tiền khổng lồ. Người lái taxi đó tên là Đoàn Thanh Xuân, 24 tuổi, thuộc Công ty Dịch vận tải Cửu Long Petrol Gas JSC. Người lái taxi có một ngàn linh một cách để giữ số tiền ấy. Nhưng anh đã tự nguyện mang trả lại. Hành động của anh làm lòng tôi run lên vì xúc động trong lúc cái nắng đang đổ xuống với nhiệt độ 40 độ C.

Cái tin đó đưa lên và ngay sau đó nó bị nhấn chìm trong những mối quan tâm sôi sùng sục của xã hội về giá vàng, giá đất, giá chứng khoán, giá căn hộ cao cấp... Cái tin đó giống như một phép thử về nhân cách sống của một xã hội. Một triết gia đã viết: "Một con người chỉ biết săn lùng vật chất để hưởng thụ chẳng khác gì một con vật lùng kiếm thức ăn. Chỉ khi con người kiếm tìm những ý nghĩa nhân văn thì con người mới bắt đầu tách ra khỏi đời sống của hoang thú". Đấy là chân lý.

Chúng ta đã từng chứng kiến hành động nhân văn của bà Tim nuôi chim và ông Ái nhặt đinh, rồi người chèo bè ở Thác Bản Giốc và bây giờ đến anh Xuân trả lại gần 500 triệu đồng. Tôi đã nói nhiều lần và bây giờ nói lại là hàng tuần tôi cùng các đồng nghiệp luôn luôn có ý thức tìm kiếm những hành động nhân cách như của những con người nói trên mà khó như xuống biển tìm chim, lên trời tìm cá vậy.

Nhưng cho dù xã hội có lúc tao loạn, trắng đen lẫn lộn thì những con người sống nhân cách vẫn còn. Nếu không thì thế giới loài người đã bị diệt vong lâu rồi. Nhưng tại sao chủ yếu những người có nhân cách lại là những người ngèo khổ. Lẽ ra những người ngèo khổ thì dễ sinh lòng tham. 500 triệu đồng đối với một người lao động bình thường quả là một số tiền thường là cả đời họ cũng không tích cóp đủ.

Nhưng thực tế dù công khai hay che đậy vẫn cho chúng ta thấy có quá nhiều những kẻ luôn luôn rao giảng về nhân cách nhưng trong lòng lại chứa đựng sự tham lam vô độ. Tiền bao nhiêu cũng không làm lòng họ bớt điên cuồng vì tiền. Họ sẵn sàng vứt đi lợi ích của nhiều người để cho lợi ích cá nhân họ.

Nhưng điều đắng cay và thất vọng hơn cả là những hành động nhân văn bây giờ đã và đang trở thành một thứ phù phiếm trong xã hội mang tên con người.

Làm sao để dân lên tiếng?

Có nhiều dẫn chứng trong lịch sử cho thấy khi mà các nhà cầm quyền xa dân - thường là khi họ đặt quyền lợi của phe nhóm mình lên trên đám đông "trăm họ", bỏ ngoài tai những những lời góp ý ngay thẳng nhiều khi là nghịch nhĩ thì hầu như chắc chắn rằng vận nước đang suy và xã hội khó tránh khỏi những cuộc khủng hoảng sâu sắc.

Ví như triều nhà Hồ ngay cả khi đã đưa ra những cải cách tiến bộ mang dáng dấp canh tân nhưng chỉ vì thiếu sự ủng hộ của bách tính nên rốt cuộc vẫn thảm bại trước sự xâm lăng của những thế lực phương Bắc bạo tàn.

Bài học về lòng dân tưởng như đã trở thành kinh điển và mang tính sống còn đối với mọi chế độ nhưng nhiều khi trước ma lực của Quyền và Tiền vẫn bị người ta ngang nhiên phớt lờ đi nếu xã hội thiếu những thiết chế cụ thể để người dân thực sự được cất lên tiếng nói.

Một trong những thiết chế cơ bản để người dân được "mở mồm nói" tức là thực hiện quyền dân chủ như Bác Hồ diễn đạt một cách nôm na đã được đề ra ngay trong bản Hiến pháp 1946, đó là quyền phúc quyết của nhân dân trước những vấn đề trọng đại. Trong những bản Hiến pháp năm 1959 (điều 53) ,1980 (điều 100) và 1992 gần đây nhất (điều 53, 84) đều có đề cập đến việc trưng cầu dân ý, nhưng trên thực tế cho đến hôm nay sau 64 năm chúng ta vẫn chưa có Luật trưng cầu dân ý và những cơ chế cụ thể để thực hiện  luật có tính nền tảng của nền dân chủ nhân dân này.
Những chủ trương phát triển kinh tế - xã hội quan trọng như mở rộng Thủ đô, đưa trung tâm hành chính Quốc gia lên chân núi Ba Vì hay những "siêu dự án" như xây đường sắt siêu tốc Bắc- Nam v.v... có liên quan trực tiếp đến cuộc sống của quần chúng nhân dân là những người mà cả con, cháu của họ sẽ nhiều năm phải đóng thuế để trả nợ nước ngoài, thiết nghĩ nên để nhân dân phúc quyết.

Ngày nay trong kỷ nguyên thông tin bùng nổ để người dân góp ý có trách nhiệm với xã hội đòi hỏi họ phải được tiếp cận nhiều thông tin đa chiều, đa dạng và có chất lượng, nhưng xã hội chúng ta còn rất e ngại trước những thông tin có khi chỉ là bình thường nhưng vẫn có thể bị một số cơ quan hoặc cá nhân tùy tiện "liệt " vào diện "nhạy cảm" hay "mật" và ngược lại những thông tin thực sự mật lại bị dò gỉ một cách vô lối. Chung quy chỉ vì chúng ta chưa có Luật về tiếp cận thông tin.

Khi chấp nhận cơ chế thị trường thì điều không tránh khỏi là sẽ hình thành những nhóm lợi  ích khác nhau và những mâu thuẫn quyền lợi giữa chủ  và thợ . Người lao động bị quỵt lương, ép làm thêm giờ, nông dân bị quan tham nhiều địa phương bớt xén tiền đền bù giải tỏa , cư dân bị những chủ đầu tư kiểu " Vedan" bắt hứng chịu thảm họa ô nhiễm môi trường v.v ...

Những bức xúc đó trong xã hội cần được dư luận và các nhà lãnh đạo biết để kịp thời có biện pháp giải tỏa nhằm giữ được sự phát triển hài hòa và bền vững. Thiết nghĩ đã đến lúc cần có Luật về biểu tình để người dân thể hiện ra một cách có trật tự và văn hóa những bức xúc của mình.

Những luật nêu trên đã được các cơ quan có trọng trách dầy công nghiên cứu và đã hình thành nên nhiều phương án dự thảo. Hơn bao giờ hết, nhân dân rất mong rằng sẽ không có tình trạng "quy hoạch treo hay dự thảo treo" đối với những  luật hết sức quan trọng này để chúng sớm được Quốc hội đưa ra thảo luận và thông qua góp phần thiết thực vào công cuộc Đổi mới đang diễn ra từng ngày, từng giờ.

Nếu sớm làm được điều đó thì bản lĩnh của các nhà lãnh đạo sẽ được tỏa sáng và lòng tin của nhân dân càng được củng cố vì mọi người khi đó thấy rằng đã có thiết chế xã hội bảo vệ và khuyến khích họ bày tỏ ý kiến một cách xây dựng.

Đối với chúng ta, đó thực sự sẽ là một bước phát triển về chất.

Tác giả: T.S Phạm Gia Minh (copy từ Vietnamnet)

Xét duyệt

Nhà văn: Trình ngài Tổng biên tập, cuốn tiểu thuyết của tôi gởi nay đã ba năm rồi, sao không thấy ngài thông báo hay alô gì cho tôi biết xem nó sống chết thế nào, in ấn ra sao, để tôi còn liệu mà đi mua gạo chịu, vợ con ở nhà nằm xếp lớp đói rã họng ra rồi, cổ người nào người nấy dài như cổ cò, vì cứ trông ngóng không biết lúc nào truyện của bố mới được in để kiếm chút cháo...

Biên tập: Ngồi xuống đây đã đi bố ơi! Bố có biết đây là Nhà xuất bản gì không? Đây là Nhà Xuất Bản Hội Chợ Văn, do đó văn chương lung tung cần phải thẩm định và xét lên xét xuống thì mới duyệt in được chứ! Đây là Hội... Chợ chứ đâu phải cái chợ?! Bố tưởng dễ duyệt cho in lắm à?

Nhà văn: Nhưng thưa ngài, sao truyện Ổ Khóa của cái cô diễn viên rung chuông là cởi Trần Thị Nở kia mấy ngài duyệt mau vậy? Ký rẹt rẹt là ra sách ào ào liền.

Biên tập: Ơ... Cái bác này, truyện văn chương người ta mang tính nhân bản, tính người, có con người ở trỏng, nên in là phải rồi. Còn truyện Cái Chìa Khóa của bác, toàn là lóc liếc, chúng tôi phải xem xét lại chớ!

Nhà văn: Ngài nói vậy chứ truyện tôi cũng có tính người vậy! Tôi còn... khuyến mãi thêm một số côn trùng ở trỏng nữa, nào là bướm, là kiến, là chuồn, là ve sầu, sâu róm đủ cả... Thế mà sao các ngài vẫn chưa chịu duyệt.

Biên tập: Truyện của người ta còn có yếu tố sex để... giáo dục... giới tính.

Nhà văn: Vậy là ngài chưa xem kỹ truyện của tôi rồi, Tôi cũng có xếch xiếc đầy đủ cả đó chứ, giáo dục thì thuộc hàng thượng thừa rồi, cuốn Ổ Khóa của Trần Thị Nở ba xu thì cuốn Chiếc Chìa Khóa của tôi cũng được hai xu rưỡi vậy.

Biên tập: Nhưng sex người ta có kèm hình ảnh hấp dẫn mê ly của chính tác giả, có vậy mới hấp dẫn người đọc, mới dễ phát hành, mới dễ bán, để dễ dàng đưa văn hóa tiên tiến thâm nhập cộng đồng.

Nhà văn: Tôi cũng đã biết chuyện đó nên chỉ cần các ngài duyệt là tôi đính kèm bộ ảnh này vào liền, đảm bảo hấp dẫn không kém Trần Thị Nở! Đây, ngài xem đi, tôi có mang theo đủ một bộ 36 ảnh.

Biên tập: Hình của bố đấy à? Đừng nhé!

Nhà văn: Làm gì có chuyện đó! hình xếch xiếc đàng hoàng đây nè! Ngài xem đi! Sanh mười hai lượt rồi nhưng vẫn còn tốt chán, có thua Trần Thị Nở tí nào đâu.

Biên tập: Ờ... ờ coi cũng được đấy chớ...! Số phôn của... người mẫu này là bao nhiêu vậy nhỉ?

Nhà văn: Đi thẳng vào vấn đề đi ngài biên tập. Phôn phiếc gì...?

Biên tập: Nhưng người trong hình này không phải tác giả, cần phải có giấy ủy quyền và bản quyền.

Nhà văn: Bản quyền còn ai khác ngoài tôi? Hình này là của mụ vợ nhà tôi mà! Mụ ấy trung trinh một đời với tôi, mười hai đứa con ai mà chẳng biết? Bộ ngài tưởng dễ có người như thế lắm chắc? Mụ ấy không hy sinh cho tôi thì hy sinh cho ai? Khoản bản quyền đó thì OK ngay, nhằm nhò gì.

Biên tập: Thôi được rồi, tôi sẽ duyệt cho anh, nhưng còn một điều kiện cuối cùng nữa?

Nhà văn: Điều gì, ngài nói đi? Cỡ nào tôi cũng chơi hết á!

Biên tập: Bố thấy người ta ra mắt sách đình đám ở khách sạn năm sao kia chưa? Phải như vậy mới quảng cáo cho cuốn sách và Nhà xuất bản chúng tôi, có vậy mới xứng đáng là sách của Nhà xuất bản chúng tôi đứng ra cấp tác quyền.

Nhà văn: Nghĩa là... nghĩa là phải đầy đủ như tặng hoa, ôm hôn và ăn mặc theo kiểu nhà văn Trần Thị Nở hôm đó?

Biên tập: Đúng vậy. Phải thế mới có ép-phê chứ.

Nhà văn: Vậy à? Thế thì thôi, con lạy bố biên tập! Con ăn mang kiểu ông Ađam như vậy thì thà ở nhà chịu đói cho cam, lên đứng đó ưỡm ờ nhông nhông ra thế có ngày không có cái quần mà mặc.

Biên tập: Thấy chưa? Tôi biết là bố chưa đáp ứng được mà! Làm sao cấp phép được! Thôi được rồi... Hay là bố đưa cái người trong hình này thay thế tạm đi.

Nhà văn: Thay cái con khỉ? Ông nội không biết mấy cái hình này mần bằng Phô-tô-shốp à...! Đẻ mười hai đứa mà được như vậy thì tôi không thèm viết văn làm chi nữa. Ở đó mà ham, mà xin số phôn! Còn lâu!

Ngày tháng nào...

Mới đó mà nay đã hơn hai tháng xa quê, hai tháng xa hàng cây xanh ngát bên đường trước hiên nhà, xa chùm mận mới trĩu trái hồng và ngọt trước sân, xa khu vườn phía sau rợp bóng mát chân quê, sầu riêng đang mùa ra trái. Mùa này, có lẽ chỉ một mình em ra nhặt mỗi sáng, nhanh chân thì còn, không thì kẻ trộm thanh toán trước, ăn lấy sầu riêng giùm mình, lúc đó ta không còn sầu riêng nữa mà chỉ còn vui chung.

Mới đó mà hơn hai tháng không đi lễ nhà thờ mỗi sáng sớm cùng em, có lẽ thân cò cũng quen giờ thức dậy sớm lặng lẽ đi một mình. Hai tháng chưa đủ ngủ quên giấc sáng, vẫn giật mình lôm côm ngồi dậy mở máy, lúc thì soạn nhạc, lúc thì viết blog bên tách cà phê thơm lừng, thành phố giấc sáng vẫn yên bình không kém gì thôn quê, có lẽ dân tình quen kiểu dậy trễ, đi làm trễ, riêng mình thì cái phút giây sáng sớm ấy thật quý và thật thích, viết lách lung tung xong, nhắn tin cho em vài dòng, một ngày mới đầy tràn niềm vui mới, chiều đi làm về đi lễ nhà thờ bù cho buổi sáng ở quê.

Hai tháng qua rất mau vì công việc cuốn hút, vẫn chạy đều, vẫn xoay chung với cái vòng đời. Từ trên lầu nhìn xuống, hôm nào cũng thấy ông cụ ngồi xe lăn bán vé số, sáng ra ngồi xếp vé, buổi trưa có lẽ ông cụ buồn ngủ quá nên ôm cái túi tiền gục mặt vào bàn vé số ngủ say sưa, có lẽ ai nấy cũng thương ông cụ nên không bị lấy cắp vé. Hai tháng nhìn xuống sân lúc nào cũng thấy chiếc môtô của mình phơi nắng, tại chiếc xe của mình dài quá đưa vào mái thì choán hết lối đi, đành phải để vậy, thử sức với nắng Sài Gòn xem chịu nổi không cho biết.

Hai tháng với hai cô học trò hiền lành chịu khó và ba em khác đang chờ kịch bản, chỉ mong các cháu thành tài thay cho chú, lúc đó chú sẽ không thèm vẽ truyện nữa đâu, xách môtô chở madame đi dọc đường đất nước với cái giá vẽ và cái laptop, hy vọng nơi đó có wifi, cháu có ước mơ, chú cũng có mơ ước, đơn giản thế thôi mà. Hai tháng với nhí nhố họp hành và với những ly cà phê sữa đá ngán ngẩm, với chị biên tập, với anh nhà văn, nhà báo và cả nhà láo, nổ còn hơn đại bác, nhưng muốn nổ cỡ nào cũng được, miễn sao có kịp kịch bản để công việc vẽ trôi chảy là OK thôi.

Hai tháng với cái màn hình lúc nào cũng ở trước mặt, dâm thư hở ngực lưng trần bầu bì tạp nhạp ngày nào cũng đầy dẫy trên cái mặt bằng đáng sợ của văn hóa hôm nay, chuyện tào lao và giả dối nhiều đến chóng mặt, chuyện cần biết thì nói bâng quơ hoặc nín tịt, lại phải mon men ra ngoài để biết thêm đôi điều, giá như cái vốn ngoại ngữ của mình khá một tí thì đỡ quá, nhờ anh Gúgờ dịch thì ảnh cứ thế mà làm, mình cứ thế mà đọc kiểu nào cũng được, nhưng nhờ đó mà cũng biết được lem nhem đôi điều.

Hai tháng với những hoài niệm xót xa đến chạnh lòng trong những ngày nghỉ lễ, chạnh lòng là vì ngày ấy ba mươi lăm năm trước đây, chính mình chứng kiến, có giết được tên đế quốc hay thực dân nào đâu, chỉ thấy người Việt chúng ta giết nhau để giành lấy... vinh quang, một triệu người hể hả trên nước mắt của một triệu người khác ngậm ngùi. Giá như nên quên đi, mở rộng bàn tay hòa hợp hòa giải với nhau để chung tay xây dựng đất nước thì hơn.

Hai tháng với các anh bảo vệ ngày nào cũng dang nắng giữ xe, giữ của, với chị công nhân vệ sinh ham đánh số đề, trúng được một lần nên ngày nào cũng hỏi chú Năm hôm qua mơ thấy gì. Hai tháng với đồng nghiệp vừa nhí nhảnh vừa tào lao, người đang mống chuồn người lại có vợ lẻ, chỉ ăn nói loạn xà bần cho vui thôi chứ rất tình cảm và rất chân thật, họ gọi mình là vị... cha già của phòng chứ không phải của dân tộc đâu. Hai tháng với những ổ gà trên con đường quen thuộc đi làm mỗi sáng, quán bún này, gánh cháo nọ, nhà hàng kia cũng bắt đầu quen dần, nhưng vẫn nhớ bát canh nóng của vợ hơn tất cả, rồi hai tuần lại về, lại nhâm nhi bát canh mình thích bên người yêu thương.

Và hai tháng với công việc bộn bề nên những entry trên blóc ít hơn, còmmen ít hơn, vì chẳng qua ngoài công việc ở văn phòng, chiều tối về nhà còn phải làm thêm một số việc cho khách hàng khác để khỏi bị thúc hối, khỏi bị chửi và cũng có thể kiếm thêm tí tiền còm trả tiền điện, anh con trai mới tặng cho cái máy lạnh thì mình phải lo mà trả tiền điện chứ. Nói thế chứ làm sao mà quên blóc được, vì mỗi ngày đi làm, nhìn anh bảo vệ đứng giữ cửa, nhìn cô em tiếp thị lúc nào cũng đứng bên cửa hàng dược phẩm (chắc là mỏi chân lắm), nhìn chị gánh bán hủ tiếu xào hay hủ tiếu chay gì đó ngày nào cũng nhìn khách qua đường với ánh mắt mời mọc thấy mà tội, nhìn cặp vợ chồng bán mì gõ với hai đứa con vào đại học, nhìn cả gia đình chị bán bánh mì bên kia đường một mẹ và bốn đứa con trai cùng bán, nhìn hoàn cảnh cô học trò có cha sang Mỹ lấy vợ khác bỏ bốn mẹ con ở lại, đứa nào cũng vào đại học, nhìn anh chàng đang bán đồ la dọc đường... và biết bao cái nhìn khác có thể viết hàng trăm entries được, nhưng làm sao có được thời gian, trong lúc nó cứ qua đi trên vai ta lạnh lùng và êm đềm, khi nhìn lại thì đúng như Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã nói: đời đã xanh rêu...

Trẻ vẫn cho là tuổi xanh, già cũng thấy màu xanh của rêu, trong tim vẫn là màu xanh của hy vọng, của ước mơ, để sau này không phải thấy những xót xa ray rứt của cuộc đời trên blóc, mà thấy trên đó những điều vui, những nụ cười, cho quên ngày tháng nào đó đang qua đi...

Mặt trái

Hôm nọ anh em bạn ngồi nói chuyện chơi về PR và vinh quang của giới nghệ sĩ mà ta thường bảo là người của công chúng, Tôi thì như Hai Lúa lên thành nên chẳng biết ruột gan thiên hạ ra sao, lá cải sâu rọm thế nào. Thực tình thì ở quê, tôi cũng có Internet, nhưng vì mình không thích ba cái chuyện tung hê bới móc nghệ sĩ nên chẳng thèm quan tâm làm gì. Anh bạn tôi, cũng là một đại gia trong thành phố, nói một câu khá phũ phàng: Em nói anh L không tin vì anh không biết đó thôi, chứ lâu nay giới ông bầu của nghệ sĩ và đại gia vẫn thường nói với nhau câu này - Em muốn nổi lên, thì em phải biết... nằm xuống!

Trời ạ, chẳng lẽ mặt trái của vinh quang chỉ là như thế? Ánh hào quang trở thành... xác thịt bình dân thế thôi sao? Chỉ là chiếm đoạt thể xác nghĩa là xong. Hóa ra là cái vốn tự có của người con gái cũng có giá khá cao ấy nhỉ? Nhưng cái giá ấy sao mà cay quá, sao mà đắng quá. Vốn tự có quý vì biết gìn giữ và coi trọng nên nó quý, chứ nếu xét ra thì lên giường nhà ngói như nhà tranh, chỉ một lần thỏa mãn thì có gì đáng quý đâu. Thế mà quý ông ai nấy cứ coi chuyện chiếm đoạt ấy là điều ắt có và đủ, là chứng tỏ nó phải biết nằm xuống mới có cơ hội vươn dậy, tôi cho đó là một suy nghĩ thấp hèn và tầm thường quá. Bây giờ anh có chức, có quyền, có tiền, có địa vị, anh muốn lăng xê đưa em nào lên là quyền anh nên anh tha hồ chứng tỏ quyền uy của anh bằng vốn tự có của người ta trên giường, nhưng rồi mai đây, quyền uy anh còn mãi không? Tiền bạc anh còn mãi không? Anh nói người ta có còn nghe không? Hay là người ta sẽ coi anh như một vết nhơ già cỗi, có thể trước mặt anh, người ta nuốt hận, nén lòng quên đi cái nhục để mà sống, nhưng sau lưng anh, người ta coi anh như một con thú không hơn không kém. Anh có thể coi đó là một cái giá vinh quang dựa trên sự sòng phẳng, mà anh quên đi rằng, những giọt nước mắt của lần hiến thân ấy bị nuốt xuống đâu đó trong họng và trong hồn, nó cũng biết rên rỉ...

Nhưng lạ một điều là không phải chỉ anh là người đáng trách đâu, mà kẻ đáng trách có khi nằm ở vai kia nữa, vì một người có tài năng có thể tự dựa trên khả năng mình mà vươn lên, lên không nổi thì thôi, nhưng không thiếu những em bất tài, chỉ biết đem cái nhan sắc dao kéo và cái vốn tự có ra làm nấc thang để bước lên danh vọng thì nói của đáng tội, cũng đáng lắm. Mà nếu thế thì cái vốn tự có ấy nào có ra gì, chỉ là những nhu cầu nhục dục hết sức tầm thường, nhưng người ta vẫn làm, vẫn thỏa mãn, để vin vào vai mà vươn lên trên một mặt bằng nghệ thuật dỏm, ca sĩ nhảy nhiều hơn hát, nhà văn cởi nhiều hơn viết, thành ra cái đống rác văn hóa nghệ thuật lệch khuôn ngày một nhiều hơn, tư tưởng chiếm đoạt, hưởng thụ, trả giá nằm trên môi miệng nhiều hơn, sự thanh cao và chuẩn mực bốc hơi đâu mất, chỉ còn lại những thứ rất chi là trơ trẽn trên giường, nơi văn hóa và vinh quang hành lạc để trao đổi lẫn nhau, sau này sẽ trưng ra công chúng những thứ nghệ thuật dỏm.

Một vài anh bạn hôm ấy cho tôi là kẻ bảo thủ, nhưng cũng có một vài người rất đồng thuận với tôi, song anh bạn của tôi vỗ vai tôi và bảo rằng, chuyện anh muốn chỉ có trong mơ thôi, cuộc sống bây giờ phải thế, lắm khi phải tàn nhẫn như thế để mua lấy vinh quang. Tôi chỉ cười và nói với các bạn rằng, nếu sự cổ hủ làm cho tôi biết đứng thẳng, làm cho tôi biết nhìn thẳng vào mắt con tôi để nói cho chúng biết thế nào là giá trị đạo đức thì tôi chấp nhận mình mang tiếng cổ hủ, chứ vinh quang trong cay đắng và tủi hổ như thế thì tôi thấy xót quá, vết thương trên thân thể xã hội nhiều quá rồi, không nên làm đau thêm nữa.

Cơn bão kinh hoàng của sự thật

Hôm ấy là một buổi sáng hơi khác thường. Tớ vừa đi lễ nhà thờ về, chưa kịp mở máy tính, thì bỗng nghe trên tivi thông báo đại họa sinh thái vừa xảy đến cho trái đất, đại họa gì thì phát ngôn viên nhà đài cũng ú ớ không nói được, chỉ cho biết đại khái là vì cư dân trái đất ăn chơi phung phí quá nhiều, lỗ hổng tầng ôzôn càng ngày càng rộng, đến nỗi cơn bão từ ở bên ngoài trái đất bỗng dưng xâm nhập vào hành tinh chúng ta một cách thoải mái, nhưng may là bão từ chứ không phải bão thiệt nên chẳng ai hay biết, nắng vẫn lên, trời vẫn trong xanh và thiên hạ vẫn yêu nhau, vẫn tung tăng trong một buổi sáng trời đẹp.

Trời ạ! Có ai biết đâu rằng cơn thịnh nộ của Thần Chân Lý đã đến, vì sau khi cơn bão từ lan tỏa từ đô thị cho đến thôn quê, các mạch truyền thông của nước ta bỗng dưng bị virus xâm nhập, thoạt nhìn thì chẳng thấy gì, vẫn hoạt động bình thường, phải gọi là tối ưu mới đúng, mạng ây-đi-étx-eo chạy vèo vèo như đường đua Grand Prix, mấy chục mạng Vi-phôn hay mô-bai mô-biếc gì cũng không hề bị nghẽn, nhanh thấy mà thương luôn á, nhưng vì con virus quái ác kia nó xâm nhập mau quá, không biết nước ngoài ra sao, chứ Việt Nam ta từ Ải Nam Quan đến Mũi Cà Mau hễ có cái gì liên quan đến truyền thông là nó lây lan nhanh đến mức độ chóng mặt, và cái sự lây lan này mới là điều đáng nói, chẳng phải lây lan bệnh hủi hay lây lan virus Êbôla, cũng chẳng phải lây lan Xi-đa hay Siêu vi B gì ráo, mà lại lây lan một thứ đúng là Thượng đế cũng phải khoái: Đó là virus Sự Thật!

Quả thực, hễ ai có một thao tác gì về mặt truyền thông thì bị ảnh hưởng ngay lập tức, nghĩa là bỗng dưng ai nấy tự dưng nói thật, khai thật ra tuốt luốt những gì lâu nay mình đã lừa dối... lừa dối Chúa, lừa dối xã hội, lừa dối cộng đồng, lừa dối vợ con vân vân và vân vân... Cứ ai nấy vừa đăng nhập vào mạng hoặc Alô một tiếng là bị dính chấu, tự nhiên không đánh mà khai sạch sành sanh không sót một thứ gì, và đó chính là một đại họa cho con người, vì nghe đâu VN mình bây giờ truyền thông phủ sóng 100%, từ dân tộc Mường ở Sơn La cho đến Bác Ba Phi ở mũi Cà Mau đều có điện thoại di động alô suốt ngày, do vậy mà nó lây lan với mức độ vô cùng khủng khiếp. Bản thân tui lúc đầu nghe nói thì hoảng quá, vội alô báo cho người này người nọ biết mà tránh, ngờ đâu quá ngây thơ mà quên đi rằng: việc alô chừng nào nó lây nhanh chừng ấy, bạn bè lại alô tiếp và mức độ lây lan virus Sự Thật này theo cấp số nhân, chỉ trong vài giờ là gần hết dân số con Rồng cháu Tiên của chúng ta bị nhiễm virus Sự Thật rất kinh hoàng này.

Nhưng mà lạ ghê nghen, sự thật mà sao lại kinh hoàng nhỉ? Ai mà không muốn sống với những con người chân thật và chân chính? Đáng ra có được sự thật thì ai nấy phải vui mừng mới đúng chứ? Sao lại trái khoáy như thế này? Chẳng biết sung sướng ra sao, nhưng tui lỡ bị lây rồi thì cho nó lây tá lả trong người mình luôn, cứ việc vô mạng mà xem tình hình nó thế nào rồi...

Ôi, thì ra bây giờ mới biết, điều đập vào trước mắt ống kính của phóng viên ghi hình được ngay tại Kho bạc Nhà nước là hàng lớp hàng lớp ôtô sang trọng của các quan đem đến nộp lại tiền tham nhũng bấy lâu nay, kiểu này chắc nhân viên kho bạc làm việc mệt xỉu, Sở lao động phải bố trí thêm một lô nhân viên cùng hàng chục bàn nộp tiền bày ra khắp góc phố, ngân sách Nhà nước đột nhiên tăng vọt đến mức chóng mặt, hàng loạt quan chức sau khi nộp tiền cũng trả luôn cái ôtô mới cóong rồi liếc nhìn một cách tiếc rẻ cái ôtô bóng lộn kia lần cuối đoạn cuốc bộ về nhà... hàng loạt quan tòa đứng ra xin lỗi những người bị án oan, hàng loạt luật sư đem nộp lại tiền chạy án, gần mấy trăm ông tiến sĩ thạc sĩ đem trả lại những cái bằng dỏm từ lâu nay, rồi nào là Giám đốc sở, phó giám đốc Cty này cty nọ đột nhiên từ chức và làm bản kiểm điểm vì lâu nay xài bằng giả, trò xin lỗi thầy vì dối thầy hôm qua cúp cua đi hát karaôkê, thầy xin lỗi trò vì lâu nay nâng điểm vô tội vạ, ông bộ trưởng này, ông thứ trưởng kia tự dưng hiền lành thấy mà thương, một lòng vì dân vì nước. Mấy bà nội trợ đi chợ chẳng thấy cãi vả gì, mua đồ ăn thức uống không cần phải trả giá, không hề nói thách, thấy giống như ở trên thiên đàng vậy, ai nấy ra ngõ tay bắt mặt mừng, kể lại những gì lâu nay lỡ lừa dối nhau, ông ăn chả bà ăn nem thế nào cứ vậy mà khai tuốt luốt... vân vân và vân vân...

Tưởng rằng một cơn gió mát đang thổi vào lòng người, virus Sự Thật đã vô hình trung đưa tất cả chúng ta lên thiên đàng hưởng phúc ráo trọi, nhưng...

Khổ nỗi con virus này nó chỉ cho người ta nói thật thôi mà không cho người ta một điều quan trọng hơn sau đó, ấy chính là sự Tha Thứ, do vậy mà Trời hỡi, sau khi hàng loạt sự thật bị lòi ra, tưởng rằng xã hội cứ thế mà thăng hoa, ngờ đâu cái tăm tối của lòng người lại sôi lên sùng sục, ngày xưa mày ép tao nhé, ngày xưa mày ăn hối lộ của tao nhé, ngày xưa mày xài bằng giả mà lên mặt ức hiếp tao nhé, ngày xưa bà đi ngoại tình với thằng đó bây giờ mới khai nhé, ngày xưa ông mua nhà cho con bồ nhí bây giờ giấy tờ nhà đâu rồi đưa đây, ngày xưa anh có hai đứa con rơi mà giấu tôi nhé, ngày xưa... và ngày xưa... với những tức tối hằn trong những đôi mắt long lên sòng sọc nhìn nhau như kẻ thù, vì sự thứ tha chẳng tìm thấy đâu, và thế tưởng rằng yên ắng, ai ngờ lại đáng sợ hơn. Hóa ra sự thật cũng có cái giá của nó, và cái giá của nó kể ra cũng khá đắt.

Đang lúc người ta đang bày mưu tính kế để trả đũa những cơn đày ải ngày trước thì Thượng đế phát hoảng, bèn gọi điện ngay cho ông trùm Norton liệu mà diệt con virus sự thật kia ngay lập tức, nếu không e án mạng sẽ xảy ra liên miên, không chừng còn tồi tệ hơn. Ông Norton thì tay nghề quá rõ nên đối với dạng virus này chỉ là đồ tép nhem, chỉ vài giờ là ổng kiểm soát và diệt được ngay, tuy nhiên ổng không chịu cho free mà đòi trả tiền bản quyền phần mềm mới đắng chứ, dân VN mình quen xài phần mềm chùa từ lâu nay rồi nên lấy đâu ra tiền mà trả, và thế là phải nhờ đến cái cậu học sinh dạo nào bẻ khóa trang web ấy bẻ giùm cái Norton cho dân VN mình xài gấp chứ người ta đang hăm he trả thù giết nhau tới nơi. Cậu nhóc liền lên bàn phím múa may một hồi và bẻ khóa cái rụp, thế là virus sự thật chết thẳng cẳng, vì thế mới có ngày hôm nay.